جشنواره فیلم فجر امسال در حالی به پایان می‌رسد که انتخاب نامزدهای دریافت سیمرغ این جشنواره همه را به حیرت واداشته و این هم ماحصل داوران دوتابعیتی است که از سوی وزارت ارشاد برای داوری این جشنواره انتخاب شده است.

سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر در آخرین سال دولت یازدهم همه را متحیر کرد. این جشنواره در حالی آغاز شد که فیلم‌های ارزشی و خوبی از دید مخاطبان و بینندگان جشنواره مطرح شد که امیدها را برای کشف استعدادهای جدید زنده نگه داشت. فیلم‌هایی چون ماجرای نیمروز که ماهیت منافقین را به پرده نقره‌ای آورده بود و تحسین منتقدین تیزبیرن را نیز در پی داشت، در لیست نامزدها جای نگرفت و در عوض فیلمی که موسیقی متن نداشت در لیست نامزدهای دریافت سیمرغ بهترین موسیقی متن جای گرفت.

با اعلام اسامی آثار بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر، این تصور بوجود آمده بود که سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر  کم حاشیه‌ترین جشنواره سالهای اخیر است که فیلم‌های مسئله‌دار کمتری در آن به نمایش در می‌آید اما انتخاب غلط هیات داوران این جشنواره در انتخاب نامزدهای سیمرغ،  این جشنواره را به پرحاشیه‌ترین جشنواره فیلم فجر بدل کرد. انتخاب داوران دو تابعیتی از سوی وزارت ارشاد برای این جشنواره بحث برانگیز شده و باعث انصراف برخی فیلم‌های نامزد سیمرغ که این ناداوری‌ها را برنتافتند شده است. «محمدرضا هنرمند»، «شهرام اسدی»، «محمدمهدی دادگو»، «محمدرضا تخت‌کشیان»، «رویا نونهالی»، «ایرج رامین‌فر» و «اکبر نبوی» به عنوان اعضای هیأت داوران بخش سودای سیمرغ سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر انتخاب شدند و قرار شد ۳۳ فیلم حاضر در  بخش سودای سمیرغ را داوری کنند. پس از اعلام کاندیداهای فیلم فجر موج اعتراض‌ها آغاز شد. در ابتدا تلقی از فضای پسااعلام هیات داوران این بود که کسانی که به عنوان کاندیداهای فجر انتخاب نشده‌اند دست به فضاسازی زده‌اند و این موج اعتراض‌ها به زودی پایان خواهد پذیرفت. اما کمی تعقل و تامل در اسامی اعلام شده نشان داده که هیات داوران با نوعی اهمال کاری، تمامی حواشی را معطوف به خودش کرده است. ساعتی بعد از اعلام لیست نامزدها، انجمن طراحان، مدیران و دستیاران جلوه‌های ویژه میدانی سینمای ایران به یکی از کاندیداها واکنش تامل برانگیزی از خود نشان داد. این انجمن با انتشار نامه‌ای جنجالی نشان داد که انتخاب ارشا اقدسی که در سینما بدلکار شناخته می‌شود هیچ ارتباطی با کاندیداتوری‌اش در بخش جلوه های ویژه میدانی ندارد. در نامه منتشر شده توسط این انجمن آمده است: اخیراً در اعلام اسامی کاندیداهای بخش جلوه های ویژه میدانی از آقای ارشا اقدسی بعنوان کاندید برای فیلمهای ” سارا و آیدا ” و “یک روز بخصوص ” نام برده شده است ! این در صورتی است که ایشان از همکاران بدلکار هستند و فعالیت حرفه ای ایشان هیچ سنخیتی با انجمن جلوه های ویژه میدانی ندارد و چندی پیش در برنامه هفت مدعی شدند جلوه های ویژه میدانی بیست سال عقب تر از سینمای دنیاست ! و امروز شاهد این هستیم که نام ایشان در حوزه جلوه های ویژه میدانی آمده است که این اتفاق از بعداز حضور ایشان در برنامه هفت ظهور کرده است .همه این موارد در صورتی است که ایشان شخصا به تهیه کننده محترم گفته اند که نامشان بعنوان مسئول جلوه های ویژه در تیتراژ درج گردد !  درضمن به گفته آقای آرش آقابیگ مدیر جلوه های ویژه یک روز بخصوص ایشان بوده و آقای اقدسی در فیلم سارا و آیدا فقط یک گلدان شکسته و صحنه تصادف نیز جلوه های بصری می باشد. لذا به منظور دفاع از حقوق به حق سایر همکاران در انجمن جلوه های ویژه میدانی از تهیه کننده محترم آثار فوق الذکر انتظار میرود نسبت به اصلاح این اشتباه اقدام سریع صورت پذیرد و به دبیر محترم جشنواره جهت اصلاح رسما اعلام می‌گردد. پس از اعلام این اشتباه فاحش،  ساعتی بعد در یک روز پر التهاب لبریز از اعتراض، هیات داوران پیر و فرتوت جشنواره برای سرپوش گذاشتن روی اشتباهاتش با اعلام  دبیرخانه جشنواره فجر  مجبور به تصیح اشتباهی که شد که به مجموعه اشتباهات هیات انتخاب دامن بیشتری زد. دبیرخانه جشنواره فیلم فجر اعلام کرد «آرش آقابیک» برای فیلم «یک روز بخصوص» نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه میدانی بخش سودای سیمرغ شده است.

اعتراضات نسبت به نوع انتخاب نامزدهای سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر در برنامه هفت هم اظهار شد. برنامه هفت در شب گذشته کاملاً متاثر از اعلام نامزدها بود. بهروز افخمی مجری این برنامه، در قسمتهای مختلف برنامه از نوع انتخاب نامزدها ابراز شگفتی کرد و آن را انتخابی سیاسی دانست. وی از هیئات داوران به خاطر آنکه محتاطانه و محافظه کارانه فیلمها را مورد داوری قرار داده‌اند به شدت انتقاد کرد. افخمی گفت : داوری ضعیف، خیلی ضعیف‌تر از آنچه پیش بینی می شد، اتفاق افتاده است. بنظرم این جشنواره اساسا خلاف جریان است. احساس جدی وجود دارد که بلایی که سال گذشته بر سر «سیانور» آمد و به شکل کلی نادیده کنار گذاشته شد، امسال نیز بر سر برخی فیلم ها خواهد آمد.

مسعود فراستی منتقد سینما نیز با انتقاد از اینگونه داوری، ‌جشنواره حاظر را بدترین جشنواره در 15 دوره اخیر از نظر کیفیت فیلم توصیف کرد. در بخش نقد منتقدان برنامه هفت از فیلم «گشت 2» به عنوان فیلمی ضعیف و حتی مستهجن یاد کردند که تنها با استفاده از عبارات رکیک قصد خنداندن مخاطب خود را دارد! فراستی اشاره کرد داوری ضعیف یک معنی دارد. یعنی داوری و ضعیف. اما آن چیزی که دیده شد، عجیب است. شبیه مورد عجیب بنجامین باتن بود. یعنی واقعا ناقص الخلقه!این جشنواره بسیار عجیب است و این عجیبی از شروع جشنواره است. واقعا در 15 سال اخیر جشنواره چنین بدی را بخاطر نمی آورم. جشنواره بد بدین معنا که فیلمهایی انقدر بد دارد. در این جشنواره تعداد فیلم های بد، توهین آمیز، نابلد و مبتذل رکورد دارد. سینمای ایران کجای کار است؟ واقعا در چنین وضعیت استیصال و اضمحلالی قرار دارد؟ منتقدی که همواره مخالف من بود، نیز می گفت جشنواره قابل تحمل نیست. به اکران نیز فکر کنید که غیرقابل فروش هستند.دو فیلم قابل اعتنای «ویلایی ها» و «ماجرای نیمروز» محصول این جشنواره و این سیاست گذاری و اوضاع نیستند. هرکسی که من این روزها دیدم بر سر «ویلایی ها»، «ماجرای نیمروز» و یکی دو فیلم دیگر با همه اختلاف نظر داشتیم که در بخش کارگردانی و بهترین فیلم غیرقابل چشم پوشی هستند، اما اینجا یکی هست یکی نیست. فراستی اما پرده از اتفاق بزرگتری برداشت. این منتقد سینما گفت که یکی از داوران از من پرسیده کدام فیلم خوب است، من گفته‌ام، «ماجرای نیمروز» و «ویلایی‌ها» فیلم‌های خوبی هستند که آن داور گفت ما نمی‌توانیم به ماجرای نیم‌روز رأی دهیم.

در عین حال، سیدرضا صالحی‌امیری وزیر فرهنگ و ارشاد در گفت‌وگو با تسنیم، درباره برخی مباحث مطرح شده درباره دو تابعیتی بودن داوران جشنواره فیلم فجر، گفت: متأسفانه برخی بداخلاقی‌ها و رفتارهای غیراخلاقی در ایام جشنواره دیده می‌شد، اما بنای وزارت ارشاد ورود به این حاشیه‌ها نیست. وی افزود: درباره پدیده دو تابعیتی‌ها و اینکه مسئولان رسمی دو تابعیتی هستند را کامل تکذیب می‌کنم، اما راجع به جامعه بزرگ هنری کشور اطلاع لازم را ندارم، ضمن اینکه قانون متوجه آنها نیست، اما در سطوح مسئولان افراد دو تابعیتی در وزارت ارشاد را تکذیب می‌کنم و چنین پدیده‌ای ما نداریم. وزیر ارشاد در پاسخ به این سوال که چه فیلم‌هایی را در ایام جشنواره دیده‌اید و نظرتان در مورد فیلم‌های ساخته شده چیست؟ گفت: بنده سه فیلم انزوا، نیمروز و ویلایی‌ها را دیدم. تمایل دارم بقیه فیلم‌ها را ببینم و در طول سال این کار را انجام خواهم داد. صالحی‌امیری تصریح کرد: فیلم‌‌های ساخته شده امسال خوب درخشیدند، به خصوص فیلم‌های دفاع مقدس مضامین پرمحتوایی داشته و امیدآفرین بودند. وزیر ارشاد درباره فیلم نیمروز نیز گفت: بنای قضاوت در این رابطه را ندارم. تخصص بنده سینما نیست، اما در کل همه فیلم‌ها را خوب دیدم و یکی از یکی دیگر بهتر بود.

نوع نگاه فرهنگی دولت از ابتدای شروع به کار دولت یازدهم کمی با آرمان‌های فرهنگی نظام در زاویه بوده است. نوع برخورد و هوچی‌گری برخی درخصوص لغو تعداد کمی کنسرت در کشور و خوانندگی زنان در کنسرت‌ها در این دولت موجب شد حتی علما نیز به عملکرد فرهنگی دولت انتقاد کنند. حال که امروز مشخص شده انتخاب هیأت داوران دو تابعیتی فیلم بی‌نظیر ماجرای نیم‌روز که ماهیت منافیقن را به پرده نقره‌ای کشیده و توسط کارگردانی که سال گذشته فیلم ایستاده در غبار را ساخته، را از لیست نامزدها خارج کرده‌اند، نشان می‌دهد که سینمای ایران هم در دولت یازدهم سیاسی شده است. البته این دوتابعیتی‌ها در ساختار دولت بسیار بودند ولی با حساسیت دلسوزان نظام به حداقل رسیده‌اند و امروز دولت مدعی است که دیگر دوتابعیتی در این دولت وجود ندارد.

بدون دیدگاه

دیدگاه خود را منتشر نمایید